The making of..........

Endeavour

Eerst eens situeren waarom:

Altijd reeds hebben Sabine en ikzelf een voorkeur gehad voor mooie boten.  Jaren geleden waren wij in Fécamp.  Daar vonden wij een winkeltje waar half-modellen te koop waren.  Eén daarvan was een model van de J-klasse Endeavour, oorspronkelijk gebouwd in 1934.  Wij hebben ons toen laten verleiden om dit model aan te kopen en daar is het eigenlijk begonnen.  Sindsdien zijn er bij ons thuis ook nog een aantal afbeeldingen van ditzelfde schip bijgekomen en ook een statisch model met een lengte van ongeveer een 65 cm lang.

Toen wij dan met deze modelbouwclub begonnen zijn, groeide stilaan het idee om een varen model van deze boot te bouwen.  De zoektocht naar tekeningen is niet evident geweest.  Een paar boeken en 2 tekeningen op schaal is alles wat ik tot nu toe heb.  Daarenboven zijn de tekeningen ook niet in dezelfde schaal.  Ze zijn gemaakt op 1:80, 1:86 en 1:88. 

Voor de constructie zijn er ook nog volgende moeilijkheden:

 

Een eerste stap om te kunnen beginnen met de bouw is het maken van tekeningen om de spanten te maken.  Uit de plannen heb ik een afbeelding gehaald op schaal 1:80.  Hieronder deze tekening.

 

Met de hulp van een kopiemachine en planafdruk kunnen wij de spanten uittekenen op de schaal die nodig is.  De tekening omvat een 30-tal spanten.  Als die allemaal zouden gebruikt worden staan ze straks ongeveer 3 cm uit elkaar op de bouwplank.  Ik zal er "slechts" 17 overhouden om zo een meer vloeiende lijn te krijgen in het balsa hout.  De spanten worden dan op een plankje gekleefd, uitgezaagd en geschuurd.

 

Eens de spanten klaar maken wij de bouwplank.  Gezien de lengte van de boot heb ik gekozen voor een meubelpaneel van 40 cm breed.  Om doorhangen te vermijden heb ik aan de onderkant 2 balkjes aangebracht ter versteviging.

Over de lengte van de bouwplank wordt de hartlijn getekend.  Haaks op deze hartlijn tekenen wij dan de plaats waar de spanten moeten komen.  Die spanten worden op een balkje van  2 x 2 cm bevestigd en dan op de bouwplank.  Om de romp later gemakkelijk te kunnen losmaken  moet je ervoor zorgen dat de balkjes aan beide zijden buiten de romp komen.  Als de spanten dan op de bouwplank staan worden die met isolatietape overtrokken.  Dit is zorgt ervoor dat de spanten later uit de romp kunnen verwijderd worden.  Op de foto hieronder is dit duidelijk te zien.

 

Dan kan het beplanken beginnen.  Ik kies voor latjes van 10 mm breed.  Voor de bovenkant van de romp heb ik gekozen voor een latje in beuk omdat dit meer stevigheid geeft.  Het bekleden van de rest van de romp zal in balsa latjes gebeuren van eveneens 10 mm breed.  De latjes die in de handel te koop zijn hebben een lengte van 1 meter.  Daar waar 2 latjes aan elkaar moeten gezet worden, heb ik die in een verstek gesneden.  Het bevestigen van de latjes op de spanten doe ik met spelden die met een klein hamertje ingetikt worden.  Hierna staan een paar foto's van het verder verloop van de beplanking.

 

 

 

Nu de romp volledig dicht is kunnen we de spelden verwijderen.  De uitstekende stukjes kun je met een cuttermesje wegsnijden en de romp wordt grof geschuurd.  Na dit schuren moet de romp gereinigd worden van stof.  Daarvoor zet ik de boot buiten en met de compressor wordt alle stof weggeblazen.

Voor we verder kunnen moet de romp ingestreken worden met een hechtmiddel.  Daarvoor gebruik ik PE100.  Als dit goed droog is kunnen we op deze kale romp de grootste fouten met plamuur behandelen.  Bij het epoxysysteem dat ik gebruik is dit Variopox epoxyplamuur.  Het resultaat van deze eerste plamuurbeurt zie je hieronder.

Na het schuren van de romp is ze klaar om volledig te bekleden met 2 lagen epoxymat.  De mat zal aangebracht worden in stroken die kruiselings op de romp gelegd zullen worden en doordrenkt met epoxyhars.

Intussen is er ook begonnen met de constructie van het roerblad.  Een probleem bij deze boot is dat er veel zeil op zal staan.  Het volume van de kiel, waarin de ballast moet komen is nogal klein en daarom heb ik besloten om ook het roerblad te verzwaren.  Om dit te kunnen doen is het roerblad hol gemaakt en verzwaard met bladlood.  Daardoor weegt dit blad ongeveer een 300 gram.  Dit is een ruwe raming en zal ik controleren als het roerblad af is.

Het roerblad komt, éénmaal klaar, zo in de kiel:

 

Nu is het moment gekomen om de epoxymat aan te brengen.  Na een gesprek met de mensen van Artois Plastics wordt het scenario aangepast.  Wij zullen één enkele mat aanbrengen en niet in stroken maar in 3 stukken.  Het grootste stuk over de kiel en dan 2 kleinere op de voor en achterkant.  De matten worden droog op de romp gelegd en met de hand vlak gestreken zodat er geen plooien meer te zien zijn. Eerst leggen wij het grootste middenstuk en dan worden de kleinere stukken zo mooi mogelijk tegen dit middenstuk gelegd zonder dat zij overlappen.  Onderaan wordt het teveel weggesneden, maar wij zorgen toch voor een overhang van ongeveer 2 cm.  Deze droge matten worden dan met hars doordrenkt doormiddel van deppen.

Van deze fase zijn geen foto's gemaakt want éénmaal je daaraan begint moet het tamelijk snel gaan.  Hieronder het resultaat na 24 uur drogen.

 

 

 

Nu komt wat voor mij het meest spannende moment is.  De romp moet losgemaakt worden van de bouwplank en de spanten verwijderd.  Het spannende zit in de vraag: Komen de spanten los zonder de romp te beschadigen.  In principe moet dit lukken, maar je weet maar nooit!

Dit is wat eruit gekomen is:

 

En dit is de lege schaal van de romp:

 

Hier een detailopname van de overhangende rand.  Nu kan het grootste stuk hiervan weggesneden worden met een cuttermes.  Het laatste stukje zal later weggeschuurd worden.

 

Nu is het de bedoeling om de spanten opnieuw op de bouwplank te monteren op dezelfde plaats waar ze stonden.  De gaatjes van de vijzen zijn daarbij de gids.  Voor alle zekerheid zal ik ze opnieuw bekleden met isolatietape en de romp komt dan nog eens op de spanten.

Om minder te moeten schuren zullen wij de romp dan nog eens instrijken met epoxyhars.  Door het uitvloeien van het hars zullen reeds veel van de oneffenheden verdwijnen.

Als dit dan uitgehard is kan de romp opgemeten worden om de bootstoel te maken.

Na het uitharden heb ik een probleem vastgesteld: Luchtbellen!  Ook de plaats waar het roer moet komen was niet om aan te zien.  Die bootstoel is dan maar voorlopig achterwege gebleven en het probleem is als volgt aangepakt:  Met een klein cuttermes zijn de luchtbellen uitgesneden.  De plaats voor het roer werd nog grover aangepakt.  De meeste matten werden daar weggeslepen en een nieuwe mat gelegd.  Daarna heb ik al die plaatsen opgevuld met epoxy plamuur en geschuurd.  Na het schuren is de volledige romp ingestreken met hars.  Hierdoor worden reeds veel van de oneffenheden weggewerkt en zal dit later het plamuren fel vereenvoudigen.  Het resultaat is hieronder te zien.

 

In de kiel moet later, zoals reeds gezegd een klapzwaard komen.  Dit zwaard heb ik niet zelf gemaakt.  Het werd gemaakt door een metaalverwerkend bedrijf.  Het is een stuk inox dat op maat en in model geslepen is.  Belangrijk aan het gebruik van inox is het gewicht.  Het zwaard weegt 1.600 gram.  Door dit hoge gewicht wordt enerzijds de diepgang van de romp vergroot en anderzijds het oprichtend vermogen onder zeil.  Enig probleem is wel dat er een stevige servo nodig zal zijn om het klapzwaard te bedienen.

Wat de zwaardkast betreft zijn we ook nog niet thuis.  Het eerste stuk is gemaakt, maar het zal nog veel denkwerk vragen om het af te krijgen.

Het extra lamineren en plamuren heeft een aantal wachttijden met zich meegebracht.  Hierdoor had ik de tijd om te beginnen met de bouw van de verschillende kajuiten.  Een paar ervan zijn reeds klaar om een eerste laag vernis te krijgen.  Andere zijn nog in een beginstadium.  Hier de eerste resultaten:

 

28 Juli 2008

Wat de romp betreft is het momenteel nogal ééntonig: plamuren ----- schuren ----- plamuren ----- schuren  ----- plamuren ----- schuren  ----- plamuren ----- schuren  ----- plamuren ----- schuren ............  Dus: niet de moeite om foto's te maken!

Iets hierboven staan een tweetal foto's van het eerste "probeersel" voor het maken van de zwaardkast.  Deze versie staat mij helemaal niet aan.  Daarom: DUMPEN!!!!!

Met de kajuiten gaat het beter:  Die zijn we aan het vernissen.  Foto's volgen zeer binnenkort.

 

29 Juli 2008

Helemaal af zijn ze nog niet maar ééntje is volledig af:

De grootste kajuit met de kuip is bijna af.  Enkel nog de zetelbekleding maken voor in de kuip en dan is die ook af:

Let wel: het onderste deel van deze kajuit zal niet zichtbaar zijn.  Dat zal verzonken zitten in het dek.

Nu werd ook de zetelbekleding van de kuip afgewerkt.  De bekleding werd gemaakt met een stukje van een oud lederen vestje dat ik van mijn schoonmoeder kreeg.  Gelukkig wil ze het niet in één stuk terug.  Hiermee is deze afgewerkt en klaar voor inbouw.  Maar zover zijn we echter nog lang niet.

 

Het plamuren en schuren van de romp is ook tijdelijk gestopt.  Om ze echt perfect te kunnen schuren mist ze hier en daar wat stevigheid.  Daarom heb ik dit stil gelegd en zullen eerst de kielkast en de spanten gemaakt en ingebouwd worden.  De kielkast is nu ongeveer klaar en de spanten ook.  Enkel de bevestiging van de kiel in de kielkast moet nog gemaakt worden en dan kan alles verlijmd worden.  Een paar foto's van de huidige toestand zullen hier over enkele dagen te zien zijn.

Zover sta ik nu.  Dit verhaal wordt zeker vervolgd, maar het zal zeker een tijdje duren voor het slotwoord valt.

Dany